Pod koniec 2024 roku aż 60 000 pacjentów w Szwecji czekało ponad ustawowe trzy miesiące na operację lub inny zabieg. Eksperci twierdzą, że tak być nie musi. Jak donosi Dagens Samhälle, Krajowa Rada ds. Zdrowia i Opieki Społecznej (Socialstyrelsen) oraz Szwedzka Agencja ds. e-Zdrowia (E-hälsomyndigheten) uważają, że przy sprawniej działającym krajowym systemie kierowania pacjentów, znacznie więcej osób otrzymałoby pomoc medyczną na czas.

Gwarancja opieki (vårdgaranti) nie działa

Zgodnie z ustawową gwarancją opieki (vårdgaranti), jeśli region nie może zapewnić leczenia w wyznaczonym terminie, ma obowiązek zaoferować pacjentowi pomoc u innego świadczeniodawcy – w innym regionie lub w placówce prywatnej. W praktyce ten mechanizm często zawodzi.

Nowy, wspólny raport Socialstyrelsen i E-hälsomyndigheten wskazuje, że przedstawiciele regionów administracyjnych (regioner) uważają obecny system krajowego pośrednictwa w opiece (nationell vårdförmedling) za skomplikowany, kosztowny i obciążający administracyjnie. Według autorów raportu, koordynacja między regionami jest słaba, brakuje odpowiednich narzędzi technologicznych, a pacjenci nie otrzymują wystarczającego wsparcia w procesie. Skutkuje to wydłużaniem kolejek i nieprzestrzeganiem gwarancji opieki.

Propozycja: Lepsza koordynacja i cyfryzacja

Aby zaradzić tej sytuacji, obie agencje rekomendują rządowi podjęcie konkretnych kroków. „Zdajemy sobie sprawę, że regiony potrzebują lepszych warunków do efektywnego krajowego pośrednictwa w opiece. Samo pośrednictwo nie rozwiąże wszystkich problemów długich kolejek, ale jest ważnym elementem układanki, by więcej osób otrzymało pomoc na czas. To także sposób na efektywniejsze wykorzystanie zasobów – jeśli gdzieś w kraju są wolne moce przerobowe, pacjenci nie powinni czekać w kolejce gdzie indziej” – mówi Björn Eriksson, dyrektor generalny Socialstyrelsen, cytowany w komunikacie prasowym.

Krajowy organ koordynujący

Kluczową propozycją jest stworzenie krajowej organizacji koordynującej, złożonej z przedstawicieli regionów i wspieranej przez Socialstyrelsen. Miałaby ona pomóc we wdrożeniu bardziej jednolitych metod pracy w całym kraju. „Tworząc jasny model, w którym wszystkie regiony działają bardziej jednolicie, możemy zwiększyć dostępność opieki. Obecnie obserwujemy np. duże różnice w warunkach oferowanych pacjentom kierowanym do innych regionów, co utrudnia im skorzystanie z takiej oferty” – dodaje Björn Eriksson.

Niezbędna krajowa infrastruktura cyfrowa

Warunkiem sprawnego krajowego systemu kierowania pacjentów jest również spójna, ogólnokrajowa infrastruktura cyfrowa dla ochrony zdrowia i opieki społecznej, której obecnie brakuje. „Zreformowana krajowa infrastruktura cyfrowa jest niezbędna, aby zapewnić dostęp do właściwych informacji we właściwym czasie w całym łańcuchu opieki. Sprawny przepływ informacji to warunek skutecznego krajowego pośrednictwa w opiece” – podkreśla Gunilla Nordlöf, dyrektor generalna E-hälsomyndigheten.