Chrześcijańscy Demokraci (KD) chcą iść do wyborów z wyraźnym postulatem: zakaz noszenia burki w Szwecji oraz nikabu w miejscach publicznych. Nowy program, przyjęty na krajowym zgromadzeniu partii, obejmuje ponad 60 propozycji mających „wzmocnić wspólnotę społeczną” – od zmian w konstytucji, przez zaostrzenie zasad finansowania organizacji, po szkolenia z obrony cywilnej dla młodzieży. Jak relacjonuje dziennik „Svenska Dagbladet”, burkaförbud stał się jedną z kluczowych i najbardziej spornych propozycji na zjeżdzie Chrześciańskich Demokratów w Linköping.
- Burka i nikab w centrum politycznego sporu
- Busch liczy na koalicję Tidö i „trudność w obronie burki”
- Spór o wolność religijną i „inne nakrycia twarzy”
- „Zdrowy patriotyzm” i szwedzkie symbole narodowe
- Nowe obowiązki obywatelskie i ograniczenia dla ekstremistów
- Młodzież, obrona cywilna i „dzielnice wieżowców”
Burka i nikab w centrum politycznego sporu
Według przyjętego programu KD chce zakazać noszenia burki i nikabu w miejscach publicznych. W trakcie debaty na krajowym zgromadzeniu głos zabierali wyłącznie zwolennicy takiego rozwiązania. Max Pelin z młodzieżówki KD określił burkę jako „anomalię w szwedzkim społeczeństwie” i „skrajną formę ucisku kobiet”, która ma usuwać kobiety z przestrzeni publicznej.
Jak opisuje portal Nyheter24, zjazd zatwierdził, że partia będzie dążyć do wprowadzenia zakazu burki, nikabu i „innych nakryć twarzy” w przestrzeni publicznej. Nowy zapis rozszerza wcześniejszą linię KD, która dotąd dotyczyła głównie przestrzeni publicznych.
Przedstawicielka władz partii, minister zdrowia Elisabeth Lann, sprzeciwiła się jednak początkowo uogólnieniu na „inne nakrycia twarzy”. Zwróciła uwagę, że nie można porównywać odzieży chroniącej przed zimnem z burką i nikabem. „Nie chodzi tu o ubrania neutralne pod względem wartości” – argumentowała, zanim większość delegatów poparła szerszą formułę stosunkiem głosów 140 do 128.
Busch liczy na koalicję Tidö i „trudność w obronie burki”
Liderka KD Ebba Busch podkreśla, że widzi realną szansę na wprowadzenie zakazu noszenia burki w Szwecji we współpracy z partiami porozumienia Tidö, jeśli blok zachowa władzę po wyborach. Jak podaje Aftonbladet, Busch uważa, że innym partiom będzie trudno bronić prawa do noszenia burki i nikabu w Szwecji, ponieważ – jej zdaniem – wysyłałoby to „odwrotny sygnał” w dyskusji o równości i wolności kobiet.
Wcześniej w debacie publicznej Busch określała burkę i nikab jako „skrajną tradycję”, która nie pasuje do szwedzkiego społeczeństwa, w którym ważny jest kontakt „twarzą w twarz”. Według relacji Sveriges Radio, partia motywuje burkaförbud chęcią przeciwdziałania przemocy honorowej i wysłania „czytelnego sygnału” wobec środowisk, które ograniczają wolność kobiet.
Chrześciańscy Demokraci wyraźnie starją się uczynić z tego zakazu symboliczny punkt sporu o wartości – z jednej strony wolność religijną, z drugiej walkę z uciskiem kobiet.
Spór o wolność religijną i „inne nakrycia twarzy”
Część delegatów KD obawiała się, że wprowadzenie zakazu burki i nikabu wywoła dyskusję o ograniczaniu wolności religijnej. Dlatego zaproponowano, aby do sformułowania o zakazie burki i nikabu dodać słowa „i innych nakryć twarzy”. Zwolennicy dodatku argumentowali, że w ten sposób partia uniknie zarzutu, że celuje wyłącznie w jedną grupę religijną.
Ostatecznie zjazd członków przyjął rozszerzoną formułę. Jak opisuje m.in. dziennik „Dagen”, zakaz ma obejmować całkowite zakrywanie twarzy w przestrzeni publicznej, przy czym burka i nikab pozostają w centrum debaty. Ten kompromis pokazuje napięcie między chęcią wysłania mocnego sygnału a próbą uniknięcia bezpośredniego konfliktu z zasadą wolności wyznania.
„Zdrowy patriotyzm” i szwedzkie symbole narodowe
Zakaz burki to tylko jedna z propozycji w szerokim programie „wzmocnienia wspólnoty”. KD chce również promować to, co nazywa „zdrowym patriotyzmem” (sund patriotism). Program przewiduje zapisanie symboli narodowych w ustawie krajowej, częstsze używanie szwedzkiej flagi oraz ochronę tradycyjnych świąt.
Elisabeth Lann podkreśla, że chodzi o podkreślenie ideałów i wartości, które leżały u podstaw szwedzkiego państwa opiekuńczego. KD chce także powołać państwowy fundusz współfinansujący budowę hal sportowych i innych miejsc spotkań, aby wzmocnić życie stowarzyszeniowe i lokalne więzi. Takie propozycje, jak wynika z relacji serwisu Kvartal, mają być przeciwwagą dla rosnącej izolacji społecznej.
Nowe obowiązki obywatelskie i ograniczenia dla ekstremistów
Nowy program KD zawiera także szereg propozycji dotyczących obywatelstwa, wyborów i bezpieczeństwa:
- wymóg co najmniej pięcioletniego zameldowania w Szwecji, aby móc głosować w wyborach lokalnych,
- wymóg posiadania obywatelstwa szwedzkiego, aby zostać wybranym do rady gminy lub regionu,
- rozszerzenie obowiązków obywatelskich oraz wprowadzenie do programu nauczania przedmiotu „wiedza o ojczyźnie”.
Partia chce też podwyższyć granicę wieku dla korzystania z mediów społecznościowych do 15 lat i przeprowadzić przegląd ustawy o porządku publicznym, aby skrajne ruchy nie mogły grozić i atakować innych grup podczas demonstracji. Zgodnie z programem KD opowiada się również za rozszerzeniem uprawnień służby bezpieczeństwa Säpo do kontrolowania wspólnot religijnych i organizacji politycznych oraz za zakazem finansowania stowarzyszeń przez zagranicznych ekstremistów.
Z punktu widzenia KD wszystkie te zmiany mają wzmacniać „wspólnotę” i poczucie bezpieczeństwa. Krytycy, cytowani w części szwedzkich mediów, ostrzegają jednak, że zbyt szerokie uprawnienia służb mogą rodzić ryzyko nadużyć i stygmatyzowania niektórych środowisk.
Młodzież, obrona cywilna i „dzielnice wieżowców”
Chrześcijańscy Demokraci proponują również, aby większość młodych ludzi odbyła od dwu do pięciu miesięcy szkolenia z zakresu obrony cywilnej. Jak wynika z relacji różnych mediów, KD widzi w tym sposób na zwiększenie odporności społeczeństwa na kryzysy i klęski.
Program dotyka także urbanistyki. Jedną z propozycji jest „eliminacja poczucia niepewności” w dzielnicach wieżowców, między innymi poprzez selektywne wyburzanie budynków w nieatrakcyjnych obszarach. Partia łączy ten pomysł z szerszą debatą o przestępczości gangów i segregacji mieszkaniowej.
Fragment programu pokazuje, że KD nie ogranicza się wyłącznie do symboli, lecz łączy kwestie kulturowe – jak zakaz noszenia burki w Szwecji – z konkretnymi propozycjami zmian w przestrzeni miejskiej i edukacji obywatelskiej.
