Jednym z tych zjawisk, które zachwycają nie tylko walorami estetycznymi, ale także fizyką, która za nimi stoi, jest zorza polarna. Na wysokościach przekraczających 80 kilometrów potężne cząsteczki wiatru słonecznego zderzają się z atomami azotu i tlenu, tworząc zapierające dech w piersiach iluminacje. Nawet w tak nietypowych miejscach jak Polska, zorze polarne można zobaczyć podczas wyjątkowo silnych burz geomagnetycznych.

W ostatnich sezonach na Mazowszu, Podkarpaciu, Śląsku i Pomorzu zaobserwowano niezwykle częste obserwacje kolorowych smug na nocnym niebie. Przyczyną tych wahań aktywności słonecznej jest początek 25. cyklu, który charakteryzuje się stopniowo coraz gwałtowniejszymi wyrzutami plazmy. NASA przewiduje, że cykl ten osiągnie szczyt w połowie 2025 roku, co przyniesie jeszcze więcej szans na zobaczenie zorzy polarnej, nawet w obszarach oddalonych od biegunów.

Zorza Polarna (Aurora Borealis)

Informacja	Szczegóły
Nazwa zjawiska	Zorza Polarna (Aurora Borealis / Australis)
Obszary występowania	Arktyka, Antarktyda, Skandynawia, Kanada, Grenlandia, Alaska, Syberia
Nietypowe lokalizacje	Polska, Australia, Włochy, Grecja
Przyczyna zjawiska	Wiatry słoneczne i burze geomagnetyczne
Kolory zorzy	Zielony, czerwony, fioletowy, niebieski, burgundowy
Inne planety z zorzami	Jowisz, Saturn, Uran
Cykliczność	Około 11 lat (obecnie trwa 25. cykl słoneczny)
Źródło wiedzy referencyjnej

Zorza polarna może przybierać formę wachlarzy, promieni, koron lub łuków. Gazy, z którymi reagują cząsteczki plazmy, mają bezpośredni wpływ na jej barwę. Lżejsze gazy, takie jak hel i wodór, wytwarzają odcienie niebieskiego i fioletu, azot – fioletu i bordo, a tlen – zieleni i czerwieni. Choć występują rzadziej, białe emisje mogą przypominać kurtyny teatralne zawieszone nad horyzontem.

Zjawisko to było dawniej kojarzone głównie z Kanadą, Islandią i północnymi obszarami Norwegii. Mieszkańcy Europy Środkowej i Południowej mogą teraz znacznie łatwiej obserwować zorze polarne dzięki wzmożonej aktywności słonecznej. Ta zmiana jest szczególnie ważna dla kultury i edukacji, a także dla astronomów amatorów. Media społecznościowe przepełnione są historiami z miejsc, w których sfotografowano zorze polarne, a coraz więcej szkół organizuje specjalne sesje obserwacyjne.

Wyjątkowo wysoka aktywność słoneczna staje się okazją do budowania więzi społecznych; wiele osób, działając całkowicie z własnej inicjatywy, decyduje się na spotkanie na wzgórzu nocą, aby zobaczyć wielobarwny błysk. Tego typu wydarzenia przypominają o naszej więzi z niebem i naturalnym cyklem, który jest zarówno magiczny, jak i głęboko ludzki.

Ważne jest również, aby pamiętać, że zorza polarna to coś więcej niż tylko piękny widok. Burze słoneczne, które ją wywołują, stanowią poważny problem dla dostawców GPS i firm telekomunikacyjnych. Eksperci z wielu branż muszą mierzyć się z realiami problemów z systemami satelitarnymi i przerwami w transmisji danych. Ponieważ zorza polarna dostarcza nam informacji o stanie naszej magnetosfery, jej obserwacja ma zarówno symboliczne, jak i praktyczne znaczenie.

Fakt, że zorze polarne można zobaczyć poza Ziemią, należy do najbardziej niezwykłych. Dzięki badaniom przeprowadzonym przez NASA i Europejską Agencję Kosmiczną wiemy, że zorze polarne można zobaczyć na Jowiszu, Saturnie i Uranie. Ich potężne pola magnetyczne pozwalają im przybierać tam o wiele bardziej spektakularne kształty. Na przykład zorza polarna na Jowiszu może być setki razy silniejsza niż ta na Ziemi. Fakt, że zjawisko, które obserwujemy z balkonu w Gdańsku, ma miejsce również w odległości 700 milionów kilometrów, jest niezwykle ekscytujący.

Chociaż często o tym zapominamy, międzyplanetarny wymiar zorzy polarnej pomaga nam połączyć się z ogromnym, aktywnym systemem kosmicznym, którego jesteśmy częścią. Nawet gwiazdy takie jak Shailene Woodley i Chris Hemsworth z coraz większym entuzjazmem publikują zdjęcia arktycznej zorzy polarnej w mediach społecznościowych. W erze zdominowanej przez czas ekranowy zjawisko to staje się coraz bardziej symbolem duchowości, harmonii ekologicznej i cudów natury – a wszystko to jest niezwykle potrzebne.

Subkultura „łowców zórz polarnych” zyskuje coraz większą popularność. W mediach społecznościowych, takich jak Facebook, Twitter i Reddit, mnożą się doniesienia i prognozy dotyczące czasu i miejsca pojawienia się zorzy. Dzięki setkom tysięcy pobrań, aplikacje takie jak SpaceWeatherLive i Aurora Forecast umożliwiają niemal wojskowe planowanie wieczornej przygody. Dla jednych to hobby, a dla innych sposób na życie. Nie da się zaprzeczyć, że zorza polarna nie jest już jedynie zjawiskiem fizycznym, ale ewoluowała w zjawisko społeczne, a nawet kulturowe.

Zorza polarna nad Polską z większym prawdopodobieństwem wystąpi każdej nocy, gdy niebo jest czyste, a Słońce aktywnie „oddycha” poprzez swoje rozbłyski. Wyjdź, jeśli masz aparat z długim czasem naświetlania, termos z gorącą herbatą i trochę wolnego czasu. Poczekaj, stojąc na polanie i wpatrując się w horyzont. Może zorza zatańczy dla ciebie.