Sytuacja bezpieczeństwa Szwecji jest opisywana jako najpoważniejsza od czasów II wojny światowej. Wojna Rosji przeciwko Ukrainie trwa już prawie cztery lata, a na świecie utrzymują się kolejne ogniska napięć. W tekście zwraca się też uwagę na rosnącą niepewność związaną z działaniami Stanów Zjednoczonych.

W ostatnich latach Szwecja zareagowała na te zmiany m.in. zbrojeniami oraz przystąpieniem do NATO. Jak podaje Omni, te kierunki zostały pozytywnie przyjęte przez opinię publiczną, co widać w wynikach najnowszego sondażu DN/Ipsos.

Sondaż DN/Ipsos: rośnie zaufanie do zdolności obronnych Szwecji

Zaufanie do zdolności obronnych Szwecji wzrosło w ostatnich latach – wynika z sondażu DN/Ipsos opisywanego w materiale. Obecnie prawie czterech na dziesięciu wyborców deklaruje duże zaufanie do możliwości obrony kraju przed obcą potęgą. To najwyższy poziom w jedenastoletniej historii badania.

W tekście przypomniano też, że najniższy wynik odnotowano w 2016 r., gdy tylko jedna na dziesięć osób deklarowała duże zaufanie do sił zbrojnych. Nicklas Källebring z Ipsos komentuje zmianę wprost: „To dramatyczna zmiana w czasie. Odsetek osób, które ufają siłom zbrojnym, podwoił się w porównaniu z okresem przed pełną inwazją Rosji na Ukrainę” – mówi analityk opinii publicznej w Ipsos.

Zmiana polityki obronnej i szersze poparcie w parlamencie

W materiale podkreślono, że zmiana szwedzkiej polityki obronnej trwa od około dziesięciu lat. Wydatki na wojsko miały w tym czasie wzrosnąć trzykrotnie, a tempo zmian przyspieszyło po wybuchu wojny w 2022 roku. Zwrócono uwagę, że obecnie wszystkie osiem partii reprezentowanych w parlamencie popiera zbrojenia.

Autorzy tekstu zaznaczają, że zaufanie do sił zbrojnych rośnie w większości grup wyborców. W najnowszym badaniu wzrost ma być szczególnie widoczny wśród kobiet. Najbardziej sceptyczni pozostają sympatycy Partii Lewicy, a największy entuzjazm mają wykazywać wyborcy Partii Moderatów i Partii Liberalnej.

Poparcie dla NATO na rekordzie, zwrot po 2022 roku

Szwecja jest członkiem NATO od 7 marca 2024 r. W tekście przypomniano, że przez wiele lat wśród wyborców dominował sprzeciw wobec członkostwa. Atak Rosji na Ukrainę w 2022 r. miał jednak spowodować dramatyczny zwrot w opinii publicznej, równolegle ze zmianą stanowiska Partii Socjaldemokratycznej, która zgodziła się zrezygnować z neutralności.

Gdy rząd Magdaleny Andersson złożył wniosek o członkostwo latem 2022 r., miał – jak wskazano – za sobą wyraźną większość wyborców. Od tego czasu nastawienie do NATO miało stać się jeszcze bardziej pozytywne: w najnowszym sondażu DN/Ipsos prawie dwie trzecie respondentów deklaruje poparcie dla członkostwa, co również opisano jako rekordowy wynik. „Wyjaśnieniem jest po prostu niepewna sytuacja na świecie” – mówi Nicklas Källebring.

W tekście dodano, że sympatia do NATO jest najsilniejsza wśród mężczyzn i osób starszych, ale najbardziej wzrosła wśród kobiet. Jeśli chodzi o przynależność polityczną, zwolennicy NATO mają przeważać nad przeciwnikami wśród wyborców wszystkich partii z wyjątkiem Partii Lewicy.

Jak głosowały partie i jak zmieniały stanowisko

W materiale zaznaczono, że sześć z ośmiu partii parlamentarnych głosowało za członkostwem Szwecji w NATO. Partia Zielonych zaakceptowała członkostwo później. Partia Lewicy nadal ma pozostawać krytyczna, ale – jak opisano – nie dąży aktywnie do wystąpienia Szwecji z sojuszu.

Nicklas Källebring wskazuje w tekście na powiązanie ocen dotyczących obrony i NATO. Opisano, że trwają intensywne prace nad włączeniem szwedzkich sił zbrojnych do organizacji i strategii sojuszu, co – w połączeniu ze zbrojeniami – może być odbierane przez wyborców jako wzrost zdolności obronnych.

USA, Grenlandia i ocena NATO w badaniu

W tekście podano, że zaufanie do NATO nie zmniejszyło się w związku z wypowiedziami prezydenta Trumpa na temat Grenlandii oraz bardziej przychylnym nastawieniem do Rosji. Jednocześnie zaznaczono, że badanie przeprowadzono przed atakiem USA na Wenezuelę.

Autorzy materiału dodają, że do obrazu należy dołączyć także wcześniejsze ustalenia DN/Ipsos o ograniczonej wierze wyborców w pomoc USA w razie ataku Rosji. W tym kontekście przywołano, że szwedzcy wyborcy nie wierzą, iż Stany Zjednoczone przyjdą z pomocą w przypadku rosyjskiego ataku – jak wynika z wcześniejszego badania DN/Ipsos opisywanego m.in. przez Aftonbladet.

W materiale przytoczono też szerszą interpretację Källebringa dotyczącą europejskiej współpracy obronnej: „Wyborcy dostrzegają jednocześnie wzmocnienie współpracy obronnej między pozostałymi krajami skandynawskimi a Niemcami, Francją i Wielką Brytanią. Być może dochodzą do wniosku, że NATO bez dominacji amerykańskiej może być silne, gdy wiele krajów europejskich zbroi się” – mówi Nicklas Källebring.

Fakty: jak przeprowadzono badanie

• Ipsos przeprowadził 1560 wywiadów z osobami uprawnionymi do głosowania w okresie od 2 do 14 grudnia.
• Na podstawie losowego wyboru przeprowadzono 73 wywiady przez link SMS do ankiety internetowej oraz 926 ankiet cyfrowych wysłanych pocztą elektroniczną lub tradycyjną.
• 561 wywiadów cyfrowych przeprowadzono z wykorzystaniem próby kwotowej z losowo rekrutowanego panelu internetowego.
• Celem próby kwotowej jest zapewnienie reprezentatywności respondentów. Ponieważ stosowana jest próba kwotowa, nie można obliczyć marginesu błędu w tradycyjny sposób.
• Zadano pytania o stanowisko wobec członkostwa Szwecji w NATO oraz o poziom zaufania do zdolności sił zbrojnych do obrony granic Szwecji.