Dla wielu osób jedzenie to coś więcej niż kalorie. To rytuały, wspomnienia i sposób poznawania świata. Coraz częściej pojawia się jednak pytanie, czy część tych smaków przetrwa kolejne dekady. Żywność zagrożona zmianami klimatu to nie abstrakcyjny termin z raportu, lecz lista produktów, które już dziś odczuwają skutki suszy, ekstremalnych upałów i rosnącego popytu. Wśród nich są piwo, tequila i hummus – podstawy wielu domowych spotkań i kuchni świata.
Piwo pod presją: jęczmień i globalne ocieplenie
Jednym z pierwszych sygnałów, że zmiany klimatu uderzają w nasze talerze (i szklanki), jest sytuacja na rynku piwa. Korn, czyli jęczmień browarny, należy do upraw szczególnie wrażliwych na suszę i fale upałów. Gdy plony spadają, piwo automatycznie staje się droższe i mniej dostępne.
W jednym z cytowanych badań naukowcy szacują, że w scenariuszu poważnych ekstremalnych zjawisk pogodowych globalne spożycie piwa może spaść o około 16 procent, a ceny tego napoju mogą się podwoić. Oznacza to, że piwo przestaje być oczywistym, tanim wyborem i staje się produktem, na który wielu osób po prostu nie będzie stać.
Perspektywa, że zwykłe, „codzienne” piwo staje się luksusem, dobrze pokazuje, jak bardzo zmiana klimatu przenika do codziennego życia – nawet jeśli na razie widzimy to głównie w zapowiedziach badaczy i pierwszych podwyżkach cen.
Tequila: agawa między popytem a naturą
Kolejnym symbolem żywności zagrożonej zmianami klimatu jest tequila. Ten trunek, kojarzony z margaritą i imprezami, zależy całkowicie od jednej rośliny – agawy. Jej uprawy w Meksyku są coraz silniej odczuwają skutki wahań pogody i suszy, a jednocześnie światowy popyt na tequilę rośnie.
Jak przypominają zagraniczne media, rosnące zainteresowanie tequilą w takich miastach jak Nowy Jork czy Tokio doprowadziło do niedoborów agawy i gwałtownego wzrostu jej cen już kilka lat temu. W praktyce oznacza to presję na intensywniejszą produkcję i skracanie cyklu uprawy. Coraz więcej rolników ścina agawę, zanim roślina osiągnie pełną dojrzałość.
Skutek? Eksperci ostrzegają, że choć sama tequila raczej nie zniknie całkowicie, to wysokiej jakości trunki mogą być coraz trudniejsze do zdobycia. W miarę jak rośnie popyt na „premium”, rynek może zalewać produkt z coraz młodszych, mniej wartościowych roślin.
Hummus i ciecierzyca: rosnące temperatury, rosnące ceny
Na liście produktów, które mogą ucierpieć, jest też hummus – dla wielu osób podstawowy dodatek do warzyw, pieczywa i dań kuchni bliskowschodniej. Jego sercem jest ciecierzyca, w dużym stopniu zależna od warunków pogodowych w krajach eksportujących.
Indie, będące największym producentem i eksporterem ciecierzycy na świecie, coraz częściej doświadczają fal upałów i długotrwałych susz.To bezpośrednio odbija się na plonach i możliwościach zaspokojenia globalnego popytu. Gdy zbiorów jest mniej, rosną ceny zarówno surowca, jak i gotowych produktów na półkach.
Media już kilka razy ostrzegały przed potencjalnymi „brakami hummusu” i wyraźnym wzrostem cen, gdy jednocześnie spadały zbiory ciecierzycy, a światowy popyt rósł.
Ulubione potrawy w świecie niepewnych dostaw
Autorzy zagranicznych materiałów, na podstawie których powstała ta lista, zwracają uwagę, że piwo, tequila czy hummus to tylko kilka spośród wielu produktów, na które wpływa zmiana klimatu. Chodzi nie tylko o samą temperaturę, ale też o coraz częstsze susze, gwałtowne ulewy, szkody w uprawach i niestabilność rynku.
Żywność zagrożona zmianami klimatu to szerokie pojęcie, ale w praktyce sprowadza się do prostego faktu: jeśli produkcja staje się droższa i bardziej ryzykowna, produkty mogą drożeć, znikać okresowo z półek albo tracić na jakości. Warto o tym pamiętać, gdy mówimy o klimacie – bo temat dotyczy nie tylko odległych lodowców, ale też tego, co stawiamy na stół podczas spotkań z bliskimi.
