Szwecja umieściła w przestrzeni kosmicznej swojego pierwszego operacyjnego satelitę wojskowego. Start odbył się w niedzielę z bazy Vandenberg w Kalifornii, a urządzenie ma być częścią nowego systemu rozpoznania, ważnego dla Szwecji i NATO.
To pierwszy z około dziesięciu satelitów wojskowych, które w najbliższych latach mają trafić na orbitę. Według szwedzkich sił zbrojnych nowe satelity mają zwiększyć możliwości obserwacji, rozpoznania i zbierania informacji z dużych odległości.
Dlaczego Szwecja buduje własny system satelitarny?
Dotychczas szwedzkie siły zbrojne korzystały ze zdjęć satelitarnych od sojuszników albo z satelitów komercyjnych. Nowy program ma dać Szwecji większą kontrolę nad tym, kiedy i jakie dane są zbierane. Anders Sundeman, szef ds. przestrzeni kosmicznej w szwedzkich siłach zbrojnych, określił to jako duży wzrost zdolności operacyjnych.
Znaczenie tej zmiany wzrosło po wejściu Szwecji do NATO. Szwedzkie wojsko wskazuje, że potencjalny obszar operacyjny kraju obejmuje dziś nie tylko samo terytorium Szwecji, ale także zewnętrzne granice Sojuszu. Do tego dochodzi rozwój uzbrojenia o coraz większym zasięgu, które wymaga dokładniejszych danych wywiadowczych.
FMV, czyli szwedzka agencja odpowiedzialna za zakupy sprzętu wojskowego, informowała wcześniej, że zawarto umowy z amerykańską firmą Planet Labs oraz fińską ICEYE. Chodzi o systemy wyposażone w kamery oraz radary, które mają wspierać rozpoznanie i obserwację z orbity.
Co satelita ma obserwować?
Według informacji podanych przez SVT, satelity mają służyć między innymi do mapowania potencjalnych celów wojskowych na terenie Rosji oraz do wcześniejszego wykrywania zagrożeń, takich jak ruchy rosyjskich wojsk. Szwedzkie satelity nie mają jednak samodzielnie zapewnić pełnej kontroli nad tym, co dzieje się w Rosji, regionie Morza Bałtyckiego i Arktyce. Mają być częścią szerszego systemu, razem z zasobami innych państw NATO.
Sam satelita okrąża Ziemię w około półtorej godziny. Urządzenie jest opisywane jako obiekt wielkości pralki. Po starcie potrzeba około miesiąca, aby znalazło się ono na właściwej orbicie.
Przez pierwszy rok w obsłudze satelity ma pomagać producent, Planet Labs. Urządzeniem można w pewnym zakresie sterować, między innymi po to, aby unikać kolizji z innymi satelitami lub śmieciami kosmicznymi.
Gdzie satelity będą sterowane?
W dalszej perspektywie szwedzkie satelity mają być sterowane z Centrum Operacji Kosmicznych przy sztabie lotniczym w Uppsali. Zdjęcia satelitarne będą następnie przekazywane do różnych części szwedzkich sił zbrojnych. Według podanych informacji centrum może zostać przeniesione z Uppsali w zależności od sytuacji konfliktowej.
Szwedzkie satelity nie mają mieć zdolności ofensywnych. Nie będą więc służyły do atakowania innych satelitów ani zakłócania ich działania. Sundeman zwrócił jednak uwagę, że przestrzeń kosmiczna staje się coraz ważniejszym obszarem działań wojskowych.
Co to oznacza dla Polaków w Szwecji?
Dla mieszkańców Szwecji, w tym Polaków mieszkających i pracujących w tym kraju, nie oznacza to nowych obowiązków ani zmian w codziennych przepisach. Znaczenie tej informacji jest inne: pokazuje, jak szybko Szwecja zmienia swoją obronność po wejściu do NATO.
Dotyczy to przede wszystkim osób śledzących bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego, sytuację wokół Rosji oraz rozwój szwedzkiej armii. Program satelitarny jest częścią szerszego przesunięcia: Szwecja nie chce już wyłącznie korzystać z danych od sojuszników, ale buduje własne narzędzia rozpoznania.
Już w 2024 roku wysłano w kosmos szwedzkiego wojskowego satelitę testowego. Obecny program ma jednak doprowadzić do stworzenia operacyjnej konstelacji satelitów wojskowych. Zgodnie z wcześniejszymi informacjami Försvarsmakten, cel posiadania własnych operacyjnych satelitów został przyspieszony z 2030 roku do 2026 roku.
