W ciągu zaledwie kilku tygodni Szwecja i szwedzki przemysł obronny podpisały serię umów, których łączna wartość przekracza 100 miliardów koron. Minister obrony Pål Jonson nie ukrywa satysfakcji – „historyczny sukces Szwecji” – powiedział na konferencji prasowej. W pakiecie znalazły się okręty podwodne A26 dla Polski, myśliwce Gripen dla Ukrainy i – co ogłoszono we wtorek – decyzja NATO o wyborze systemu GlobalEye firmy Saab jako następcy samolotów AWACS.
Trzy transakcje, trzy kontynenty, jeden przekaz: szwedzki przemysł obronny jest w tej chwili jednym z najbardziej pożądanych dostawców na globalnym rynku zbrojeniowym. Premier Ulf Kristersson skomentował ogłoszenie NATO wprost: „Z przyjemnością informujemy, że NATO planuje wymienić swoją flotę samolotów AWACS na samoloty GlobalEye. To pokazuje, że Szwecja bardzo poważnie traktuje obronność i bezpieczeństwo oraz posiada unikatowy przemysł zbrojeniowy”.
Trzy filary historycznego pakietu
Pierwszy filar to kontrakt na okręty podwodne A26 dla Polski – jak szczegółowo opisywaliśmy w artykule „Okręty podwodne A26 dla Polski i Szwecji”. Polska podpisała umowę na trzy nowe okręty klasy Blekinge, wynajmie HMS Södermanland jako jednostkę przejściową i wyśle marynarzy na szkolenie do Szwecji. Dowódca szwedzkiej marynarki wojennej Johan Norlén skomentował: „To wielki sukces szwedzkiej marynarki wojennej i sił podwodnych. Będziemy prowadzić strategiczną współpracę i partnerstwo w obszarze okrętów podwodnych – ta współpraca wzmacnia potencjał obu państw i NATO w regionie Morza Bałtyckiego”.
Drugi filar to Gripeny dla Ukrainy. Jak relacjonowaliśmy w artykule „Szwedzkie Gripeny mogą zmienić przebieg wojny”, Szwecja przekazuje Ukrainie 16 myśliwców Gripen C/D w darowiźnie oraz sprzedaje 16 nowych maszyn Gripen E. Wartość kontraktu na zakup szacuje Saab na prawie 25 miliardów koron.
Trzeci filar ogłoszono we wtorek: NATO wybiera system GlobalEye firmy Saab jako następcę floty samolotów wczesnego ostrzegania E-3 Sentry, znanych jako AWACS. Plan zakłada zakup przez sojusz do dziesięciu maszyn. GlobalEye to system oparty na platformie Bombardier Global 6000, wyposażony w radar Erieye ER – wielofunkcyjny sensor zdolny do jednoczesnego śledzenia celów powietrznych, morskich i lądowych. Saab z powodzeniem sprzedawał wcześniejsze wersje tego systemu Zjednoczonym Emiratom Arabskim i Szwecji.
Znaczenie dla przemysłu i eksportu
Minister spraw zagranicznych Maria Malmer Stenergard nie kryje, że pakiet ma wymiar strategiczny: „Ta umowa dowodzi, że szwedzki przemysł zbrojeniowy jest silny w międzynarodowej konkurencji i może utorować drogę do dalszych sukcesów eksportowych Szwecji”. Wypowiedź ta nabiera kontekstu w zestawieniu z wcześniej opisaną przez nas rozmową Saab z Kanadą ws. Gripenów. Ottawa rozważa tzw. podwójną flotę – zarówno F-35, jak i Gripen – co oznaczałoby kolejny potencjalnie wielomiliardowy kontrakt w kolejce.
Jak informował nas wcześniej Saab w artykule o bezzałogowym samolocie bojowym, firma jest jednocześnie w trakcie prac nad nową generacją uzbrojenia – bezzałogowcami bojowymi zdolnymi do współdziałania z Gripenami. Ich wejście na rynek planowane jest na lata 2029–2030. Portfel zamówień w bieżących kontraktach zapewnia firmie finansowanie potrzebne do finalizacji tego programu.
Łączna wartość ogłoszonych umów – okręty, Gripeny, GlobalEye – przekracza 100 miliardów koron i nie uwzględnia ewentualnych przyszłych zamówień ze strony Kanady czy kolejnych transz dla Ukrainy, o których mówił Zełenski.
