Szwecji brakuje 2 tys. blacharzy budowlanych. Firmy chcą zatrudniać od zaraz

Szwedzka branża potrzebuje około 2 tys. nowych blacharzy budowlanych i wentylacyjnych w trzy lata. W Sztokholmie firmy deklarują pracę od zaraz.

Pan.Paweł

Szwedzka branża blacharska potrzebuje około 2 tys. nowych pracowników w ciągu najbliższych trzech lat. Problem polega na tym, że liczba osób zdobywających kwalifikacje jest znacznie mniejsza. W Sztokholmie firmy mówią już wprost, że mogłyby zatrudnić kolejnych pracowników natychmiast.

Najnowsze doniesienia o niedoborze dotyczą przede wszystkim byggnads- och ventilationsplåtslagare, czyli blacharzy budowlanych i wentylacyjnych.

To ważne rozróżnienie. Nie chodzi o blacharzy samochodowych, lecz o fachowców wykonujących między innymi metalowe pokrycia dachów i elewacji, obróbki kominów, parapety, rynny oraz elementy systemów wentylacyjnych.

Arbetsförmedlingen również wskazuje obecnie plåtslagare jako jeden z zawodów, w których brakuje odpowiednio wykwalifikowanych pracowników. We wrześniu urząd wymienił go wśród profesji, w których właściwe wykształcenie może prowadzić bezpośrednio do zatrudnienia.

- Reklama -

Potrzeba 2 tys. osób, a szkolonych będzie znacznie mniej

Branżowa prognoza mówi o konieczności zatrudnienia około 2 tys. nowych blacharzy w całej Szwecji w ciągu trzech lat.

Jednocześnie szacuje się, że w tym samym okresie odpowiednie wykształcenie zdobędzie około tysiąca osób. Dane te pojawiły się już na początku 2026 roku i pozostają punktem odniesienia dla branży.

Najnowsze informacje przytaczane przez szwedzkie media mówią dodatkowo o około 200 osobach kończących szkolenie rocznie. Różnice między tymi liczbami mogą wynikać z tego, że branżowe wyliczenia obejmują różne drogi zdobywania kwalifikacji – nie tylko klasyczne ukończenie programu w szkole średniej.

Sedno pozostaje jednak takie samo: nowych fachowców pojawia się za mało w stosunku do potrzeb przedsiębiorstw.

„Moglibyśmy zatrudnić dziesięć osób dzisiaj”

Szczególnie trudna sytuacja panuje w regionie Sztokholmu.

Fredrik Nyström, dyrektor personalny Karlaplans Plåtslageri, mówił już w lutym, że tylko jego firma mogłaby zatrudnić od razu kolejnych dziesięciu pracowników.

– Moglibyśmy zatrudnić dziesięć osób dzisiaj bez żadnego problemu – powiedział w rozmowie z „Mitt i”.

Według Nyströma w samym Sztokholmie jest miejsce dla kilkuset dodatkowych blacharzy.

Jego firma miała wówczas pięć–sześć dużych projektów, w których spodziewała się zdobycia zamówień. Problemem nie był więc brak pracy, lecz możliwość znalezienia odpowiedniej liczby ludzi do jej wykonania.

Braki kadrowe mogą prowadzić do przesuwania terminów inwestycji, a w skrajnych przypadkach do rezygnacji z części zleceń.

Problem zaczyna się już w szkołach

Jedną z przyczyn jest niewielka liczba miejsc, w których można nauczyć się zawodu.

Branża od lat zwraca uwagę, że liczba szkół oferujących specjalizację blacharską znacznie spadła. Plåt & Ventbyrån wskazywała wcześniej, że od lat 90. liczba takich programów prowadzonych bezpośrednio przez szkoły zmniejszyła się z 32 do 18.

Problem jest szczególnie widoczny w Sztokholmie.

„Mitt i” opisywało przypadki młodych ludzi, którzy chcieli wykonywać ten zawód, ale ze względu na brak odpowiedniego programu musieli zdobywać kwalifikacje jako företagslärling, czyli uczeń zatrudniony i szkolony bezpośrednio przez przedsiębiorstwo.

Sztokholm rozważa nowy kierunek zawodowy

Niedobór stał się również tematem lokalnej polityki.

Liberalerna w Sztokholmie zaproponowała utworzenie specjalnego kierunku blacharskiego w jednej z miejskich szkół zawodowych.

Jan Jönsson argumentował, że niedobór fachowców powoduje już opóźnienia przy inwestycjach budowlanych i że zwiększenie liczby absolwentów wymaga rozpoczęcia działań z kilkuletnim wyprzedzeniem.

Rządząca miastem większość nie odrzuciła potrzeby zwiększenia liczby miejsc w szkolnictwie zawodowym, ale nie przesądziła, czy powstanie właśnie specjalizacja blacharska.

Przewodniczący komisji rynku pracy Arvid Vikman Rindevall z Socialdemokraterna mówił „Mitt i”, że miasto analizuje kilka nowych programów zawodowych i musi zdecydować, gdzie potrzeby są największe.

Zawód, którego na co dzień prawie nie widać

Mathilda Klinger Danielsson, była blacharka, a obecnie działaczka związku zawodowego Byggnads, wskazuje na jeszcze jeden problem: niewielką rozpoznawalność profesji.

– Myślę, że jest to dość niewidoczna grupa zawodowa. Niewielu ma bliski kontakt z dachami miasta – powiedziała w rozmowie cytowanej przez szwedzkie media.

W praktyce efekty pracy blacharzy są widoczne niemal wszędzie, szczególnie w centrach starszych szwedzkich miast.

Blacharz może najpierw przygotowywać elementy w warsztacie, a następnie montować je na dachu lub elewacji. Praca obejmuje zarówno duże zabytkowe obiekty z miedzianymi dachami, jak i zwykłe domy, w których trzeba wykonać rynny, obróbki okien czy zabezpieczenie przejść przez dach.

Ile zarabia blacharz w Szwecji?

Także informacje o zarobkach wymagają pewnego doprecyzowania.

Jobbland podaje dla zawodu plåtslagare średnie wynagrodzenie 39 100 koron brutto miesięcznie, ale dane te opierają się na statystykach SCB za 2024 rok.

W najnowszej tabeli SCB za 2025 rok dla dokładnej kategorii byggnads- och ventilationsplåtslagare krajowa średnia nie została opublikowana, dlatego nie można twierdzić, że 39 100 koron jest już oficjalną średnią za 2026 rok.

Wiemy natomiast, jakie są aktualne poziomy wynikające z układu zbiorowego.

Od 1 maja 2026 roku podstawowa płaca wykwalifikowanego pracownika objętego Plåt- och Ventilationsavtalet wynosi 201,60 kr za godzinę, czyli 35 078 kr miesięcznie. Wynagrodzenia wynikające z wcześniejszych stawek zostały jednocześnie podniesione o 1 235 kr miesięcznie.

Rzeczywiste wynagrodzenie może być wyższe w zależności od doświadczenia, sposobu rozliczenia pracy, regionu i konkretnego pracodawcy.

50 tys. koron? Na razie to prognoza pracodawcy

W szwedzkich mediach pojawiła się także prognoza przedstawiciela branży, według którego w ciągu kilku lat wynagrodzenia mogą zbliżyć się nawet do 50 tys. koron miesięcznie.

Tej liczby nie należy jednak przedstawiać jako oficjalnej prognozy płacowej.

Nie wynika ona ani ze statystyk SCB, ani z obowiązującego układu zbiorowego. Jest oceną przedstawiciela pracodawców opartą na przekonaniu, że utrzymujący się niedobór pracowników zwiększy presję na wynagrodzenia.

Pewne jest natomiast, że w obowiązującym układzie zbiorowym płace w sektorze blacharsko-wentylacyjnym mają wzrosnąć łącznie o 6,4 proc. w okresie do końca kwietnia 2027 roku.

Arbetsförmedlingen nadal mówi o niedoborze

Problemu nie potwierdzają więc wyłącznie przedsiębiorcy.

Aktualny Arbetsförmedlingen wskazuje blacharzy wśród zawodów, w których brakuje odpowiednio wykwalifikowanych osób. W analizach rynku pracy byggnads- och ventilationsplåtslagare są klasyfikowani jako zawód z niedoborem pracowników.

Na skandynawiainfo.pl/ pisaliśmy już wcześniej o zawodach wymagających wykształcenia średniego, w których w Szwecji brakuje pracowników. Blacharze budowlani i wentylacyjni znajdowali się na tej liście już wcześniej.

Najnowsze dane pokazują, że nie był to krótkotrwały problem związany z jednym okresem koniunktury. Nawet po trudnych latach dla całego sektora budowlanego przedsiębiorstwa nadal mają problemy ze znalezieniem osób posiadających konkretne kwalifikacje zawodowe.

Udostępnij ten artykuł