Śmiertelne strzelaniny w Szwecji w 2025 roku częściej niż wcześniej kończyły się zatrzymaniem lub oskarżeniem co najmniej jednej osoby. Z analizy Sveriges Radio Ekot wynika, że na 27 strzelanin ze skutkiem śmiertelnym, w których zginęły 32 osoby, tylko w czterech sprawach nie było dotąd osoby aresztowanej lub oskarżonej.
Ekot zaznaczyło, że analiza nie obejmuje masowego morderstwa na kampusie Risbergska w Örebro. W pozostałych przypadkach, poza czterema śledztwami, policja doprowadziła do zatrzymania, aresztu albo aktu oskarżenia wobec co najmniej jednej osoby. Wypowiadająca się dla radia Hanna Paradis z Krajowego Wydziału Operacyjnego Policji, NOA, oceniła, że służby zrobiły „duże postępy” w sposobie reagowania na śmiertelną przemoc.
Śmiertelne strzelaniny w Szwecji pod lupą Ekot
Jak podało Ekot, chodzi o 27 strzelanin z 2025 roku, w których zginęły 32 osoby. W czterech śledztwach policja nie miała w chwili publikacji nikogo aresztowanego. Chodzi o sprawy ze Skäggetorp w Linköpingu, Barkarby pod Sztokholmem, Andersberg w Gävle i Varbergu.
W pozostałych ponad 20 sprawach co najmniej jedna osoba została aresztowana, oskarżona albo postawiona przed sądem. SVT, powołując się na tę samą analizę, napisało, że to wyraźna zmiana względem końca lat 2010., gdy udawało się wyjaśnić jedynie około jednej czwartej śmiertelnych strzelanin.
Policja mówi o zmianie sposobu pracy
Hanna Paradis z NOA powiedziała w rozmowie z Ekot, że policja „przebudowała się” i działa dziś w oparciu o nieprzerwany łańcuch reakcji. Według niej służby są skuteczniejsze w wychwytywaniu sygnałów, że planowane jest zabójstwo, a później szybciej dostosowują metody działania do zmieniającej się przestępczości.
W materiale SVT wskazano, że na lepsze wyniki wpływają większe zasoby, rozwój narzędzi technicznych i cyfrowych oraz zmiany w przepisach. Stacja przywołała też przykład Andersberg w Gävle, gdzie mimo nagrań z monitoringu śledczy nadal nie zdołali zidentyfikować sprawcy.
Lepsze wyniki nie oznaczają końca problemu
Druga część analizy Ekot pokazuje, że choć w wielu sprawach udaje się zatrzymać wykonawców, nadal znacznie trudniej dotrzeć do osób zlecających zabójstwa. Radio podało, że w tylko nielicznych przypadkach policja zdołała ująć organizatorów takich zbrodni, a część z nich działa z zagranicy.
Szerszy obraz również pozostaje poważny. Z danych Polismyndigheten wynika, że w całym 2025 roku w Szwecji doszło do 158 strzelanin, w których zginęło 46 osób. W tej rocznej statystyce ujęto także masową strzelaninę na Campus Risbergska w Örebro, dlatego liczby policyjne są wyższe niż w analizie Ekot skupionej wyłącznie na pozostałych zabójstwach z użyciem broni palnej.
Brå: poprawa jest widoczna, ale ograniczona
Raport Brå z października 2024 roku wskazywał, że w latach 2019–2023 ogólny poziom wykrywalności grobых przestępstw utrzymywał się mniej więcej na poziomie 19 proc. Jednocześnie w grupie spraw związanych z przestępczością zorganizowaną, obejmujących między innymi zabójstwa z użyciem broni palnej i zamachy bombowe, wskaźnik wzrósł z 27 do 30 proc. Brå oceniło, że wpływ miały tu nowe metody pracy i silniejszy priorytet nadawany właśnie tym sprawom.
To oznacza, że dane z analizy Ekot wpisują się w szerszy trend poprawy wyników w najcięższych sprawach powiązanych z przemocą gangową. Jednocześnie zarówno Ekot, jak i Brå pokazują, że poprawa nie jest równoznaczna z pełnym opanowaniem sytuacji, zwłaszcza gdy chodzi o identyfikowanie zleceniodawców i trwałe ograniczenie liczby takich zbrodni.
