Od 1 lipca 2026 roku Rosja tymczasowo wstrzymała ruch na siedmiu kolejowych przejściach granicznych z Finlandią, Estonią i Łotwą. Decyzja ogłoszona późnym wieczorem we wtorek zaskoczyła Helsinki – jak podaje fińska Iltalehti, ministerstwo spraw zagranicznych i służba celna dowiedziały się o niej z mediów, nie z oficjalnych kanałów dyplomatycznych.
W rozporządzeniu opublikowanym na rosyjskim rządowym serwisie legislacyjnym, cytowanym przez agencję RIA Novosti, nakazano wstrzymanie „przemieszczania się osób, pojazdów, towarów i ładunków” przez wskazane kolejowe punkty graniczne. Jako jedyne uzasadnienie wskazano „polecenie Kremla”. Termin obowiązywania ograniczeń nie został określony, a Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rosji zostało formalnie zobowiązane do poinformowania rządów w Helsinkach, Tallinnie i Rydze – co jednak, przynajmniej w przypadku Finlandii, w praktyce nie nastąpiło przed wejściem decyzji w życie.
Rosja zamknęła przejścia graniczne z Finlandią – które punkty objęła decyzja
Jak podaje Interia, na granicy z Finlandią zamknięte zostały przejścia w Wyborgu (obwód leningradzki), Wiartsili (Karelia), Swietogorsku (obwód leningradzki) oraz stacja kolejowa Petersburg-Finlandzki. Na granicy z Estonią decyzja objęła przejście w Peczorach (obwód pskowski), a na granicy z Łotwą – punkt w Pytałowie (obwód pskowski).
Jak wskazuje Defence24, większość wymienionych przejść od dawna praktycznie nie funkcjonowała. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę zawieszono połączenia pasażerskie z Finlandią, w tym popularne pociągi Allegro między Helsinkami a Petersburgiem. Finlandia zamknęła wszystkie lądowe przejścia graniczne z Rosją w grudniu 2023 roku w odpowiedzi na kryzys migracyjny i oskarżenia pod adresem Moskwy o instrumentalizację migracji. Przez Peczory i Pytałowo przez ostatnie dwa lata odbywał się jedynie ograniczony ruch towarowy.
Dyrektor fińskiej Służby Celnej Mikko Grönberg powiedział, że urząd wciąż oczekuje na oficjalne oświadczenie strony rosyjskiej – żadnego nie otrzymał przed wejściem decyzji w życie.
Reakcja na fińską ustawę o broni jądrowej czy porządkowanie stanu prawnego?
Spekulacje o motywach Moskwy natychmiast skupiły się wokół jednej daty: dwa tygodnie temu fińska parlament przegłosował ustawę zezwalającą na wwóz broni jądrowej do kraju. Decyzja wywołała silną reakcję rosyjską. Rzeczniczka MSZ Maria Zacharowa oświadczyła, że ogłoszenie stanowi „realne zagrożenie” dla bezpieczeństwa Rosji i zapowiedziała działania odwetowe zarówno na poziomie politycznym, jak i wojskowo-technicznym – jak podaje fińska Ilta-Sanomat.
Jednak fińscy eksperci są ostrożni w wyciąganiu pochopnych wniosków. Emil Kastehelmi, analityk wojskowy Iltalehti, wskazuje, że fińsko-rosyjskie przejścia graniczne były od dawna praktycznie martwe i zamknięcie ich może mieć bardzo ograniczone praktyczne konsekwencje: „Rosyjskie przejścia graniczne na granicy fińskiej są od dawna ciche, praktycznie bez ruchu. Może to być jedynie pewien rodzaj performatywnej działalności, ponieważ nadal pozostawia ona niektóre przejścia graniczne otwarte”. Kastehelmi nie wyklucza, że decyzja jest elementem „rosyjskiego teatru działań” – gestu skierowanego do opinii publicznej, a nie faktycznej zmiany w sytuacji na granicy.
Jak podkreśla Defence24, innym możliwym wyjaśnieniem jest konieczność reorganizacji rosyjskich służb granicznych – FSB i służby celne zmagają się z niedoborami kadrowymi, a formalne zamknięcie nieużywanych przejść pozwalałoby skierować funkcjonariuszy tam, gdzie ruch graniczny jest większy, na przykład na granicę z Chinami i Kazachstanem. Oficjalny komunikat rosyjskiego rządu nie zawiera żadnego uzasadnienia – ani powodów, ani przewidywanego terminu zniesienia ograniczeń.
