Racjonowanie paliwa w Szwecji nie jest obecnie planowane, ale rząd przygotowuje się na trudniejszy scenariusz. Temat wrócił po ostrzeżeniach ekspertów dotyczących rynku ropy i dostaw paliw.
Jak informuje TV4, Christian Kopfer, analityk surowcowy w Arctic Securities, ocenia, że racjonowanie może stać się aktualne już latem. Według niego szczególnie narażeni mogą być kierowcy tankujący benzynę lub olej napędowy.
Racjonowanie paliwa w Szwecji i działania rządu
Rząd już wcześniej zlecił Energimyndigheten przygotowanie działań wzmacniających gotowość Szwecji w zakresie paliw płynnych. Według komunikatu rządu szczególny nacisk położono na zapasy kryzysowe oraz planowanie racjonowania paliw płynnych.
W materiale TV4 Kopfer ostrzega, że racjonowanie przy dystrybutorach może stać się realnym scenariuszem. Jego zdaniem problem może dotyczyć przede wszystkim oleju napędowego, którego znaczenie dla transportu i gospodarki jest szczególnie duże.
Ekspert podkreśla, że sytuacja zależy od rozwoju kryzysu na rynku ropy. TV4 wskazuje na wpływ wojny z Iranem i zakłóceń w transporcie ropy na globalne dostawy paliw.
Rząd chce uniknąć racjonowania
Minister finansów Elisabeth Svantesson przekazała, że państwowe racjonowanie nie jest rozwiązaniem, do którego rząd chce dążyć. Jej wypowiedź cytuje SVT w materiale dotyczącym możliwych skutków kryzysu energetycznego.
„W każdej sytuacji chcemy uniknąć racjonowania przez państwo. Właśnie dlatego pracujemy nad środkami, które mają zapewnić, że do tego nie dojdzie” – powiedziała Svantesson, cytowana przez TV4.
Jednocześnie minister finansów nie wyklucza żadnych działań, jeśli sytuacja będzie się pogarszać. Według SVT podkreśliła, że Szwecja musi przygotowywać się na gorszy scenariusz, choć celem pozostaje uniknięcie racjonowania.
Premier Ulf Kristersson przekazał podobny komunikat. „W tej chwili nie planujemy żadnych racjonowań. Jesteśmy jednak przygotowani na to, że może do tego dojść, a wtedy poinformujemy o tym z odpowiednim wyprzedzeniem” – powiedział według SVT.
Ceny paliw i presja na gospodarkę
Według SVT Christian Kopfer ocenia, że ryzyko braku paliw może wzrosnąć w miesiącach letnich. Wcześniej ostrzegał też, że ceny paliw mogą mocno wzrosnąć, jeśli sytuacja na rynku ropy nadal będzie napięta.
Kryzys paliwowy może uderzyć nie tylko w kierowców prywatnych. Wyższe ceny paliw wpływają także na transport, rolnictwo i koszty produkcji, a przez to mogą podnosić presję cenową w gospodarce.
Temat śledzi również Riksbank. Wiceprezes Anna Seim wskazywała wcześniej, że przy wyższej inflacji bank centralny musi zachować gotowość do dostosowania polityki pieniężnej. Według Riksbanku stopa procentowa wynosi 1,75 procent.
Riksbank obserwuje ryzyko inflacji
Anna Seim nie wyklucza, że Riksbank będzie musiał reagować, jeśli inflacja ponownie przyspieszy. W wypowiedziach cytowanych przez szwedzkie media wskazuje, że obecny poziom stopy procentowej daje bankowi centralnemu możliwość działania, jeśli napłyną wyraźniejsze sygnały.
„Jak argumentowałam w marcu, stopa procentowa na poziomie 1,75 procent jest lekko ekspansywna, niemal neutralna, co daje nam dobrą pozycję wyjściową do dostosowania polityki pieniężnej, gdy pojawią się bardziej wiarygodne sygnały, jeśli okaże się to uzasadnione” – powiedziała Seim.
Dla kierowców najważniejszy komunikat pozostaje jednak taki, że racjonowanie nie jest obecnie decyzją rządu. Jest scenariuszem, na który państwo chce być przygotowane, jeśli kryzys energetyczny i paliwowy będzie się pogłębiał.
