Nowa, czwarta dyrektywa UE o prawach jazdy daje krajom członkowskim możliwość skrócenia okresu ważności dokumentu dla osób po 65. roku życia. To opcja, a nie obowiązek – w Szwecji żadnej decyzji w sprawie prawa jazdy dla seniorów jeszcze nie podjęto.
Dyrektywę przyjął Parlament Europejski w październiku 2025 roku, a w życie weszła w listopadzie tego samego roku. Według Parlamentu Europejskiego celem zmian jest poprawa bezpieczeństwa na drogach – co roku w wypadkach w UE ginie blisko 20 tysięcy osób.
Krótszy okres ważności i możliwe badania lekarskie
Jedną z najbardziej zauważalnych zmian są przepisy dotyczące starszych kierowców. Po raz pierwszy państwa członkowskie będą mogły samodzielnie zdecydować o skróceniu ważności prawa jazdy dla osób powyżej 65. roku życia. Według Parlamentu Europejskiego skrócony okres ważności może służyć przeprowadzaniu kontroli stanu zdrowia lub kursów przypominających.
W praktyce skrócona ważność może być powiązana z badaniami lekarskimi. Jak wskazano w komunikacie Parlamentu, kraje UE mogą zdecydować się na zastąpienie takich badań formularzami samooceny lub innymi systemami opracowanymi na poziomie krajowym. „To prawda, że zgodnie z dyrektywą istnieje możliwość wprowadzenia krajowych przepisów dotyczących skrócenia okresu ważności prawa jazdy dla kierowców powyżej 65. roku życia” – powiedział Ted Snölilja, ekspert Szwedzkiego Urzędu Transportu, w rozmowie z Carup.
Co to oznacza dla kierowców w Szwecji
Obecnie w Szwecji nie obowiązują żadne ograniczenia wiekowe dotyczące prawa jazdy. Jak podaje Carup, część mediów błędnie napisała, że w kraju mają zostać wprowadzone testy dla seniorów. Snölilja zaznacza, że Urząd Transportu nie słyszał, by takie rozwiązanie było rozważane dla Szwecji, i że to nie urząd decyduje w tej sprawie.
Aby przepisy weszły w życie, w Szwecji konieczne jest najpierw krajowe badanie, a następnie decyzja polityczna. Jak informuje Szwedzki Urząd Transportu, prace nad wdrożeniem dyrektywy leżą po stronie rządu, a większość nowych przepisów zacznie obowiązywać dopiero około 2029 roku. Dyrektywa zawiera przy tym wymóg, by środki wobec starszych kierowców nie prowadziły do ogólnej dyskryminacji ze względu na wiek, lecz opierały się na indywidualnych ocenach.
Pozostałe zmiany w dyrektywie
Czwarta dyrektywa wprowadza też cyfrowe prawo jazdy, ważne w całej UE i równorzędne z dokumentem fizycznym. Według Szwedzkiego Urzędu Transportu cyfrowe prawo jazdy ma zostać wprowadzone w Szwecji najpóźniej do 2030 roku, przy zachowaniu możliwości otrzymania tradycyjnego dokumentu. Nowi kierowcy będą objęci co najmniej dwuletnim okresem próbnym oraz surowszymi zasadami, m.in. niższymi limitami alkoholu.
