Polska podpisała dziś w Gdyni umowę na zakup trzech okrętów podwodnych typu A26 klasy Blekinge od szwedzkiego koncernu Saab. Kontrakt, zawarty w obecności premierów Donalda Tuska i Ulfa Kristerssona, jest wart około 47 miliardów koron szwedzkich – co odpowiada blisko 18–20 miliardów złotych – i stanowi największy zakup zbrojeniowy w historii polskiej Marynarki Wojennej.
Program Orka, bo taką nazwę nadało mu wojsko, czekał na finał przez trzy dekady. Po raz pierwszy od czterech dekad, kiedy podniesiono banderę na ORP „Orzeł”, w ręce polskich marynarzy trafią okręty podwodne prosto ze stoczni. Umowa wieńczy wieloletnie poszukiwania partnera, który spełni wszystkie wymagania Marynarki Wojennej RP. Szwecja pokonała w rywalizacji o kontrakt pięć innych państw, w tym Francję, Niemcy i Koreę Południową.
Okręty podwodne A26 dla Polski – co obejmuje kontrakt z Saab
Kontrakt obejmuje nie tylko budowę i dostawę trzech okrętów, lecz także systemy uzbrojenia, wsparcie logistyczne, szkolenie personelu i przygotowanie infrastruktury. Jak podała PAP, umowa przewiduje też inwestycje Saab w Polsce o wartości sięgającej 100 milionów euro, m.in. na rozbudowę potencjału konserwacyjno-naprawczego we współpracy z polskim przemysłem zbrojeniowym.
Okręty typu A26 wyposażone są w napęd diesel-elektryczny z systemem AIP, który umożliwia wielodniowe pozostawanie w zanurzeniu bez konieczności wynurzania się do ładowania akumulatorów. Minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz porównał je do myśliwców F-35 – tyle że pod wodą. Nowe jednostki mają operować rojami dronów sterowanych z pokładu okrętu podwodnego, a ich możliwości pozwolą zarządzać całą architekturą bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim.
Portfel zamówień Saab na okręty A26 obejmuje teraz łącznie pięć jednostek: dwie dla Szwecji i trzy dla Polski. Łączna wartość wszystkich umów podpisanych podczas gdyńskiego szczytu wynosi prawie 49 miliardów koron szwedzkich, co przy obecnym kursie odpowiada blisko 19 miliardom złotych – i jest to jeden z największych kontraktów zbrojeniowych w historii Polski. ZWC Group
Tysiące miejsc pracy w Szwecji i Polsce
Umowa oznacza duże zapotrzebowanie na nowych pracowników po stronie Saab. Jak cytuje agencja TT, dyrektor generalny koncernu Micael Johansson pisze: „Od wielu lat odnotowujemy dynamiczny wzrost i nadal widzimy potrzebę zatrudniania nowych pracowników. Dzięki umowie z Polską będziemy mogli zatrudnić kilkaset nowych osób”. Według szwedzkiego premiera Ulfa Kristerssona łącznie kontrakt ma wygenerować tysiące miejsc pracy – z czego 7 000 po stronie polskiej.
W Szwecji główne zapotrzebowanie na inżynierów dotyczy ośrodków w Lund i Helsingborgu, natomiast stocznie w Karlskronie i Landskronie potrzebują przede wszystkim blacharzy, spawaczy, mechaników i elektryków. Dział Saab Naval zatrudnia obecnie nieco ponad 2 500 osób – kontrakt z Polską wyraźnie zmieni tę skalę.
Daniel Djurberg, analityk Saab w banku Handelsbanken, ocenia transakcję jako strategicznie kluczową. Jak podkreśla, okręt A26 był wynikiem bardzo kosztownych i długotrwałych prac rozwojowych – firma Saab odkupiła stocznie od niemieckiego ThyssenKrupp w 2014 roku i przez lata odbudowywała kompetencje niemal od podstaw. „Teraz Saab wkracza w fazę, w której może się rozwijać i – miejmy nadzieję – zwiększyć marże w tym obszarze. To ważny element układanki” – mówi analityk.
Baltic Sea Pact i wypożyczony okręt na przejściowy czas
Do czasu pierwszej dostawy Polska nie pozostanie bez jednostki podwodnej. Okres przejściowy wypełni wypożyczony od Szwecji używany okręt podwodny; do 2032 roku Polska będzie mogła korzystać z HMS Södermanland, szwedzkiej jednostki starszego typu A17. Posłuży on do szkolenia marynarzy przed wejściem do służby nowych okrętów. ZWC Group
Przy okazji szczytu w Gdyni oba rządy zainaugurowały też nową dwustronną inicjatywę bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim – Baltic Sea Pact. Jak podkreślił szwedzki minister obrony Pål Jonson, umowa na okręty podwodne i Pakt Bałtycki to razem coś więcej niż transakcja: „Będziemy mieli bardzo dużo okrętów podwodnych na Morzu Bałtyckim. To będzie dobre dla Polski, dla Szwecji i dla pokoju w całym obszarze NATO”.
