Nowe wymagania dla domów seniora w Szwecji mają chronić osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami przed zbyt wysoką temperaturą w budynkach. Rząd zdecydował, że Folkhälsomyndigheten będzie mogła ustalać wiążące przepisy dotyczące maksymalnej temperatury w takich placówkach.
Jak informuje szwedzki rząd, decyzja dotyczy tak zwanych behovsbedömda boenden, czyli mieszkań i placówek przyznawanych osobom wymagającym szczególnego wsparcia. Chodzi między innymi o domy seniora oraz mieszkania z usługami dla osób z niepełnosprawnościami.
Nowe wymagania dla domów seniora w Szwecji
Do tej pory Folkhälsomyndigheten mogła wydawać przede wszystkim ogólne zalecenia dotyczące temperatury w pomieszczeniach. Rząd chce teraz przejść od zaleceń do jasnych wymagań, które będzie można egzekwować wobec placówek.
Minister klimatu i środowiska Romina Pourmokhtari podkreśla, że polityka klimatyczna nie dotyczy tylko emisji, ale także bezpieczeństwa ludzi tu i teraz. „Osoby z grup ryzyka nie powinny chorować ani umierać z powodu zbyt wysokiej temperatury w ich domach” – powiedziała w komunikacie rządu.
Sprawa ma znaczenie praktyczne, bo coraz częstsze fale upałów wpływają na zdrowie mieszkańców Szwecji. Na Skandynawiainfo.pl pisaliśmy już o tym, że SMHI ostrzegało przed falą upałów w Szwecji, szczególnie groźną dla seniorów, dzieci i osób przewlekle chorych.
Od zaleceń do twardych przepisów
W rządowym komunikacie wskazano, że fale upałów są dziś najpoważniejszym zagrożeniem zdrowotnym związanym ze zmianami klimatu w Szwecji. Według rządu wysokie temperatury już teraz powodują zwiększoną śmiertelność, a w przyszłości mają występować częściej i być silniejsze.
W raporcie SOU 2025:51 wskazano, że obecne ogólne zalecenia Folkhälsomyndigheten mówią o 26 stopniach Celsjusza jako letnim punkcie odniesienia dla najwyższej temperatury w pomieszczeniach. Raport nie przesądza jednak, jaki dokładnie limit znajdzie się w przyszłych przepisach.
Nowe uprawnienia mają objąć placówki, które gminy są zobowiązane zapewniać osobom z dużymi potrzebami opiekuńczymi. Dotyczy to zarówno placówek komunalnych, jak i tych prowadzonych przez podmioty prywatne, jeśli pełnią taką samą funkcję.
Fale upałów uderzają w seniorów
Rząd przypomina, że podczas wyjątkowo ciepłego lata 2018 roku nadmierną śmiertelność w Szwecji szacowano na około 700 osób. Szczególnie narażone są osoby starsze, przewlekle chore oraz osoby, które nie mogą samodzielnie przenieść się do chłodniejszego miejsca.
Podobne problemy widać także poza Szwecją. Niemiecki urząd statystyczny Destatis podał, że w ostatnim tygodniu czerwca 2026 roku liczba zgonów w Niemczech była o 32 procent wyższa od mediany z poprzednich lat, w okresie historycznej fali upałów.
Minister ds. osób starszych i zabezpieczenia społecznego Anna Tenje zaznacza, że gminy są dziś różnie przygotowane do walki z wysokimi temperaturami. Jej zdaniem osoby starsze powinny mieć pewność, że temperatura w ich miejscu zamieszkania będzie utrzymywana na bezpiecznym poziomie, niezależnie od tego, w której części kraju mieszkają.
Nadzór nad temperaturą w placówkach
Folkhälsomyndigheten już teraz przygotowuje materiały dla gmin i inspektorów. Na stronie urzędu wskazano, że w latach 2027–2028 temperatura w lokalach opieki i pomocy społecznej będzie jednym z obszarów szczególnego nadzoru. Dotyczy to między innymi domów seniora, mieszkań LSS i innych placówek opiekuńczych.
W praktyce gminy będą musiały sprawdzać, czy placówki mają procedury pomiaru temperatury, plan działania podczas upałów, możliwość zacienienia pomieszczeń, sprawną wentylację i rozwiązania pozwalające obniżyć temperaturę. Folkhälsomyndigheten wymienia też znaczenie szkolenia personelu.
Zmiana wpisuje się w szerszą debatę o jakości opieki nad seniorami w Szwecji. Wcześniej opisywaliśmy również wymóg językowy w opiece nad osobami starszymi, który także dotyczy standardów usług świadczonych osobom wymagającym codziennego wsparcia.
