Nierozwiązane zabójstwa z broni palnej w Szwecji wciąż tworzą duże zaległości w policji, mimo że liczba strzelanin spada. Jak informuje Polismyndigheten, w ostatnim okresie odnotowuje się spadek liczby strzelanin i ofiar. Jednocześnie, według statystyk policji przytoczonych przez Aftonbladet, pod koniec 2025 roku otwartych pozostawało 459 spraw dotyczących zabójstw z użyciem broni palnej.
Najwięcej otwartych spraw dotyczy regionu Sztokholmu, a następnie regionu południowego. Tobias Bergkvist z policji w regionie Sztokholmu mówi o skutkach okresu, gdy jednostki były przeciążone. „Mamy poczucie winy, ponieważ był okres, kiedy byliśmy przeciążeni”.
Nierozwiązane zabójstwa z broni palnej w Szwecji
Według danych przytaczanych przez Aftonbladet, gwałtowny wzrost liczby otwartych spraw rozpoczął się po 2013 roku. Wtedy otwartych było 95 spraw dotyczących zabójstw z użyciem broni palnej. Jarl Holmström, zastępca komendanta regionalnego policji w regionie południowym, komentując te liczby powiedział: „To podsumowanie niezwykle problematycznego rozwoju sytuacji”.
Tobias Bergkvist, zastępca komendanta regionalnego policji w Sztokholmie, wiąże skalę zaległości z początkiem wzrostu przemocy. Jak mówi, na początku nie było możliwości poradzenia sobie z gwałtownym wzrostem przemocy z użyciem broni palnej. „W Sztokholmie wykrywalność wynosiła około 20 procent, więc w danym okresie pozostaje wiele spraw nierozwiązanych” – cytuje Bergkvista Aftonbladet.
Dlaczego część spraw pozostaje otwarta
Bergkvist zwraca uwagę, że część spraw, które nadal figurują jako otwarte, mogła zakończyć się wyrokami częściowymi. Chodzi o rozstrzygnięcia w sprawach takich jak pomocnictwo w morderstwie lub poważne przestępstwa związane z bronią. W niektórych postępowaniach mogą zapadać też wyroki za morderstwo, a policja nadal poszukuje podżegaczy lub innych współsprawców, co utrzymuje sprawę jako otwartą.
W materiale podkreślono również, że morderstwa nie ulegają przedawnieniu. Policja pracuje nad wyjaśnieniem nierozwiązanych spraw strzelanin m.in. w wyspecjalizowanych grupach zajmujących się sprawami nierozwiązanymi. Holmström mówi, że przełomowe odkrycia techniczne mogą dać nowe możliwości, a osoby, które wcześniej milczały, mogą z różnych powodów zacząć mówić.
„Cały czas monitorujemy sytuację. Może się zdarzyć, że zmarła osoba, która naszym zdaniem odgrywała ważną rolę w przestępczej grupie, sprawi, że ktoś nagle będzie gotowy do rozmowy” – powiedział Holmström w relacji dla mediów.
Centrum operacyjne i zmiany od 2023 roku
W tekście wskazano, że duży wzrost przemocy z użyciem broni palnej pojawił się najpierw w regionie południowym i zachodnim, a to tam zaczęto opracowywać nowe metody. W regionie południowym utworzono regionalne centrum operacyjne, które miało pełnić rolę spójnego ogniwa łączącego różne kompetencje. Celem była wymiana informacji oraz szybsze i skuteczniejsze wykrywanie przestępstw i podejmowanie działań, co – według Holmströma – przyniosło „ogromny efekt”.
„Poprawiliśmy zarówno nasze działania w czasie rzeczywistym, jak i zapobieganie przestępstwom, które miały się wydarzyć” – mówi Holmström. W skali kraju, a według przekazu szczególnie w Sztokholmie, wzrost liczby nierozwiązanych spraw zatrzymał się od 2023 roku.
Bergkvist łączy ten moment z upowszechnieniem metody „nieprzerwanej łańcuchowej reakcji”, która rozprzestrzeniła się w regionach. „Rozwój ten miał miejsce w całym kraju. Mniej więcej w tym samym czasie osiągnęliśmy prawie 70-procentowy wskaźnik wykrywalności. Poprawę widać również w liczbie zatrzymanych przestępstw z użyciem przemocy”.
Fakty: otwarte dochodzenia według regionów
Zestawienie otwartych dochodzeń w sprawie zabójstw z użyciem broni palnej (2015 i 2025) – według danych policji przytoczonych przez media – pokazuje największe obciążenie w regionach największych miast i na południu kraju.
| Region policyjny | 2015 | 2025 |
|---|---|---|
| Bergslagen | 2 | 11 |
| Mitt | 2 | 22 |
| Nord | 1 | 2 |
| Sztokholm | 48 | 185 |
| Syd | 40 | 130 |
| Väst | 39 | 72 |
| Öst | 4 | 29 |
| Krajowy Wydział Operacyjny | 5 | 8 |
W tekście wyjaśniono też, że „sprawa otwarta” oznacza zgłoszoną sprawę karną, która nie została zamknięta w rejestrze policyjnym. Taka sprawa może obejmować kilka zgłoszonych przestępstw i podejrzeń, a część mogła zostać skierowana do sądu – opisuje Aftonbladet.
Trzy głośne sprawy
Wśród nierozwiązanych spraw wymieniono śmierć rapera Nilsa „Einar” Grönberga. 19-latek został śmiertelnie postrzelony przed swoim mieszkaniem w Hammarby sjöstad w październiku 2021 roku. Śledztwo prowadzi grupa ds. nierozwiązanych spraw w Sztokholmie – informowały o tym m.in. Sveriges Radio oraz SVT.
Druga sprawa dotyczy zabójstwa 25-letniego mężczyzny w Uppsali. Został zastrzelony w pobliżu swojego mieszkania w dzielnicy Sala backe wczesnym rankiem 12 września 2023 roku. Według relacji SVT, pod tym samym adresem mieszkał krewny przywódcy gangu Rawy Majida, a policja przypuszcza, że strzelec polował na tę osobę. W tekście podano, że sam 25-latek nie miał żadnych powiązań z przestępczością.
Trzeci przykład to morderstwo 13-letniego chłopca w Handen, na południe od Sztokholmu. 13 września 2023 roku znaleziono zastrzelonego 13-latka. Po kilku miesiącach aresztowano dwóch mężczyzn w wieku około 30 lat jako podejrzanych, ale później zostali oni wykluczeni z dochodzenia, a innych osób nie aresztowano. O odsunięciu podejrzanych od sprawy informowało lokalne medium Mitt i, a podstawowe informacje o śledztwie podawała też Åklagarmyndigheten.
