Imię Jihad (Dżihad) w Szwecji wróciło do debaty po informacji, że od 2021 roku szwedzki urząd skarbowy (Skatteverket) zarejestrował sześcioro nowo narodzonych dzieci o tym imieniu. Sprawa jest głośna, ponieważ urząd już wcześniej uznał, że imię to co do zasady nie powinno być akceptowane dla noworodków.
O sprawie poinformowały szwedzkie media , w tym Sveriges Radio, a następnie temat opisały także media cytujące depeszę TT, m.in. Aftonbladet. W przekazie pojawia się także wyjaśnienie urzędu, że rejestracje mogły wynikać z czynnika ludzkiego.
Imię Jihad w Szwecji a praktyka urzędu
Według informacji podanych przez Sveriges Radio, od 2021 roku Skatteverket zarejestrował sześć nowo narodzonych dzieci o imieniu Jihad, mimo że obowiązuje wewnętrzna linia prawna, zgodnie z którą imię to nie powinno być zatwierdzane. Tę samą informację przytoczyły media publikujące depeszę TT.
W materiałach wskazano, że w 2019 roku dział prawny Skatteverket uznał, iż nadanie dziecku tego imienia może prowadzić do dyskomfortu, ponieważ słowo „jihad” bywa w przekazie medialnym łączone z przemocą i ekstremizmem. Przedstawiciele urzędu mieli tłumaczyć późniejsze rejestracje możliwością wystąpienia błędu ludzkiego.
Sprawa nie dotyczy automatycznie wszystkich osób noszących to imię w Szwecji. W osobnym materiale P4 Malmöhus podkreślono, że decyzja dotyczy zasad nadawania imienia noworodkom, a w kraju żyje około 900 osób o imieniu Jihad lub Jehad.
Co mówi szwedzkie prawo o imionach
Podstawą oceny imion w Szwecji jest ustawa o imionach i nazwiskach (personnamnlag). W ustawie opublikowanej przez Riksdag zapisano, że jako imię można nabyć tylko takie, które nie jest obraźliwe, nie może prowadzić do dyskomfortu osoby noszącej imię i nie jest z innego powodu nieodpowiednie jako imię.
Ten sam akt prawny wskazuje również, że każde dziecko powinno otrzymać co najmniej jedno imię, a wniosek o nabycie imienia dziecka składa się w ciągu trzech miesięcy od urodzenia. Z ustawy wynika też, że to Skatteverket wydaje decyzje w sprawach nabycia lub zmiany imienia.
W praktyce oznacza to, że urząd nie ocenia wyłącznie językowego pochodzenia imienia, ale także jego odbiór w szwedzkim kontekście społecznym i możliwe skutki dla dziecka. Taki sposób uzasadniania pojawia się także w relacjach mediów opisujących sprawę imienia Jihad.
Kogo dotyczy sprawa i czego nie zmienia
W materiałach SR zwrócono uwagę, że imię Jihad (także w pisowni Jehad) ma pierwotne znaczenie związane z „walką” lub „dążeniem” i jest używane na Bliskim Wschodzie przez osoby z różnych wspólnot, w tym muzułmanów i chrześcijan. Ten kontekst był przywoływany w rozmowach emitowanych przez radio.
Opisany przypadek dotyczy więc przede wszystkim sposobu stosowania zasad przez urząd przy rejestracji imion noworodków, a nie zmiany statusu osób, które już wcześniej noszą to imię w Szwecji. W przekazach medialnych akcentowano właśnie tę różnicę między istniejącymi imionami w rejestrze a bieżącą praktyką zatwierdzania nowych zgłoszeń.
