Dożywocie za morderstwo w Szwecji jest orzekane znacznie częściej po zmianie prawa, która weszła w życie 1 stycznia 2020 roku. Z analizy opublikowanej przez Brå wynika, że w grupie sprawców w wieku 21 lat i więcej odsetek takich wyroków wzrósł z 22 do 53 procent.
Jak podał Aftonbladet, wzrost objął także młodszych sprawców. W grupie osób skazanych za morderstwo w wieku od 18 do 20 lat dożywocie otrzymało 63 procent skazanych. Wcześniej tak młode osoby nie mogły otrzymać takiego wyroku.
Dożywocie za morderstwo w Szwecji po 2020 roku
Według Brå, celem zmiany przepisów z 2020 roku było zaostrzenie kary za morderstwo i częstsze stosowanie kary dożywotniego więzienia. Opublikowana teraz analiza wskazuje, że po zmianie prawa udział takich wyroków wyraźnie wzrósł. Brå ocenia, że różnicę można powiązać właśnie z nowymi przepisami.
W materiale Brå podano, że wśród sprawców mających co najmniej 21 lat odsetek wyroków dożywocia wzrósł z nieco ponad jednej piątej do ponad połowy. Chodzi o skazanych na karę więzienia za dokonane morderstwo. Dane dotyczą wyroków wydanych przed i po wejściu w życie nowych przepisów.
Brå wskazuje na partnerstwa i środowiska przestępcze
„Zmiana jest bardzo wyraźna zarówno w przypadku zabójstw partnerów, jak i zabójstw w środowisku przestępczym, gdzie blisko siedmiu na dziesięciu zostało skazanych na dożywocie po zmianie prawa” – powiedziała Klara Hradilova Selin z Brå. W komunikacie podkreślono, że to właśnie w tych kategoriach wzrost był szczególnie widoczny.
Ta sama analiza pokazuje też dużą zmianę w grupie 18–20-latków. Jak podały Brå i Aftonbladet, 63 procent skazanych za morderstwo w tym wieku otrzymało dożywocie. To ponad sześć osób na dziesięć.
Analiza objęła wyroki z lat 2016–2023
Jak wynika z materiału Aftonbladet, analiza Brå opiera się na wyrokach wydanych w latach 2016–2023. Raport został opublikowany 12 marca 2026 roku jako ewaluacja skutków zmiany prawa dotyczącego morderstwa.
W komunikacie Brå zaznaczono, że po zmianie prawa dożywocie pojawiało się także w pojedynczych przypadkach usiłowania i pomocnictwa do morderstwa, czego wcześniej nie odnotowano. Jednocześnie czasowe kary za morderstwo stały się nieco dłuższe.
