Amerykańscy naukowcy w Szwecji to coraz wyraźniejszy kierunek widoczny na przykładzie Uniwersytetu w Lund. Uczelnia zwiększyła liczbę miejsc dla zagranicznych badaczy z 25 do 45, a większość nowych rekrutacji pochodzi z USA.
Po powrocie Donalda Trumpa do Białego Domu 20 stycznia 2025 r. spór administracji USA z częścią uczelni wyraźnie się zaostrzył. Jak podał Reuters, w lutym 2026 r. sekretarz obrony Pete Hegseth ogłosił zakończenie wojskowych programów szkoleniowych, stypendialnych i certyfikowanych prowadzonych wspólnie z Harvardem.
Amerykańscy naukowcy wybierają Szwecję
Według STAT i Scientific American otwarty list przeciw działaniom administracji podpisało prawie 2 tys. czołowych badaczy. W tekście opisano „climate of fear” w środowisku naukowym i sytuacje, w których naukowcy usuwają nazwiska z publikacji, porzucają badania i przeredagowują wnioski grantowe.
Na tym tle Uniwersytet w Lund poinformował o rekordowym zainteresowaniu międzynarodową rekrutacją. Uczelnia podała, że zamiast planowanych 25 stanowisk uruchomiono 45, a pracę w Lund ma rozpocząć 45 badaczy od wiosny 2026 r. Wśród kandydatów i rekrutowanych znaleźli się naukowcy związani m.in. z Harvardem, Oxfordem, ETH Zürich i Cambridge.
Lund zwiększa nabór z 25 do 45
Serwis News Øresund podał, że Lund otrzymał około 1 300 zgłoszeń z całego świata, a większość zrekrutowanych badaczy pochodzi z USA. Rektor Erik Renström tłumaczył, że uczelnia zdecydowała się rozszerzyć nabór ze względu na wyjątkowo mocne grono kandydatów. W komunikacie uczelni dodał też, że wielu badaczy postrzega Lund i Szwecję jako przykład dobrze funkcjonującej demokracji z silną wolnością akademicką i otwartym społeczeństwem.
Wśród osób, które mają rozpocząć pracę w Lund, jest także Lukas J. Meier. Na stronie Lund University wskazano, że jego poprzednią uczelnią był Harvard University, a w Szwecji obejmuje stanowisko Global Research Fellow na wydziałach Humanities and Theology.
Rząd ułatwia przyjazd badaczom
Równolegle szwedzki rząd zapowiedział ułatwienia dla zagranicznych doktorantów i naukowców. Propozycje obejmują m.in. łatwiejsze ubieganie się o pozwolenia na pobyt, możliwość szybszego uzyskania stałego pobytu oraz wydłużenie czasu na poszukiwanie pracy po zakończeniu badań lub studiów. Minister migracji Johan Forssell stwierdził, że przyciąganie międzynarodowych ekspertów i talentów do Szwecji jest jednym z głównych priorytetów rządu. Zgodnie z projektem zmiany mają wejść w życie 11 czerwca 2026 r.
